MAKALE | EMDR Nedir?






EMDR Nedir?

Etkili bir psikoterapi yaklaşımı olan EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme anlamına gelir.1987 yılında Amerikalı Psikolog Dr. Francine Shaphiro, kendisini rahatsızlık veren düşüncelerinin birdenbire yok olduğunu, kendine rahatsızlık veren o düşüncelerini yeniden aklına getirdiği zamanda da bu düşüncelerin kendisini eskisi kadar üzmediğini fark etmiştir. Rahatsız edici düşünceleri aklına getirdiğinde gözlerinin kendi kendine hareket ettiğini, göz hareketlerinin hızlandığını görmüştür. Düşünceler yeniden yok olmuştur ve o düşüncelerin olumsuz yükleri de azalmıştır. Bu noktada farklı rahatsız edici düşünce ve anılar üzerine yoğunlaşırken göz hareketleri yapmaya başlayan Shapiro, bu düşüncelerin de yok olduğunu, rahatsızlık seviyelerinin kaybettiğini görmüştür. Bu etki çeşitli travmalara maruz kalmış kişiler üzerinde de denendi ve Shapiro, tedavide başarı kazanmış oldu. EMDR özgün bir terapötik yöntem ve temel psikolojik yaklaşımların önemli unsurlarını içeren bütünleşmiş bir yaklaşımdır.

EMDR, günümüzde öfke, anksiyete, kayıp, bağımlılık davranışları, depresyon, stres yönetimi ve performans geliştirme gibi alanlarda kullanılmaktadır.

İnsanların hayatlarında görülen büyük kazalar, savaşlar, kayıplar, doğal afetler, istismar, tecavüz gibi önemli travmaların yanında her yaşta yaşanılabilen günlük hayatta yaşanan olumsuz olaylar, aşağılanma, reddedilme, başarısızlık, şiddet görme, ihmal gibi deneyimler EMDR sayesinde yeniden ele alınıp işlenebilir. Bu terapi yöntemiyle aslında beynin vaktinde yapamadığı işlemi yapması sağlanır. Anının olumsuz özelliklerinin kişi üzerinde daha az rahatsız edici olarak hissedilmesi, anıdaki olumsuz ve yanlış fikirlerin daha doğru ve olumlu olanlarla değiştirilmesi sağlanmış olur. Terapi sonunda olumsuz etkilenilen tutumlar artık kişiyi etkilememeye başlayabilir. EMDR, kısa süreli terapiler kategorisinde yer alsa da ne kadar süreceği problemin çeşidi, travmanın etki büyüklüğü, danışanın hayat koşulları gibi etkenlerle ilişkilidir. EMDR’de terapist, danışanın gözlerini sağa ve sola hareket ettirir böylece beyninin her iki yarımküresini hafifçe uyarmış olur ve bu şekilde danışanın kendisini rahatsız eden duruma odaklanmasını sağlar. Buna ek olarak, çeşitli cihazlar kullanılarak da dikkatin yönü değiştirilir.        

EMDR NASIL UYGULANIR?

EMDR görüntü bakımından hipnoza benzetilir. Uygulama anında, dikkat edilen anıya odaklanırken göz hareketlerinizi takip etmek için psikoterapistiniz size iki seçenek sunar. Bunlardan birincisi psikoterapistin parmağını sağa sola kaydırmasını izlemenizdir ve bu da hipnoza benzeyen bir görüntü çizer. İkinci seçenek ise psikoterapistin dizlerinize tempolu bir şekilde dokunmasıdır. Bilinçaltımız gün içinde yaşadıklarımızın gece uykumuzda göz hareketlerimizle beynimize işlendiği yerdir. EMDR yöntemi de aynı işlemi tedavi sırasında uygulayarak anıların yarattığı olumsuz etkilerin, travmaların olumlu düşüncelere dönüşmesini hedefler. Travma denilince aklımıza sadece çok ağır olaylar gelmemeli. Farkında olmadığımız ama gün içinde hayatımızdaki birçok aksaklığın temelinde yatan bilinçaltınızdaki olaylar bizde olumsuz etki yaratabilir. EMDR desteğiyle bunlar zaten su yüzüne çıkacaktır. Kaygı bozukluğu, bağlanma ile ilgili sorunlar ya da hayatınızdaki buna benzer birçok engel geçmişte sizde travmaya yol açmış olaylardan kaynaklanıyor. Dolayısıyla bizi kötü etkileyen inançlarımız ve tepkilerimizin aslında problemin kendisi değil sonucu olduğunu, yani geçmişte yaşanan travmanın semptomları olduğunu keşfedebiliriz. Burada EMDR tekniğinin üzerinde durulması gereken bir diğer işlevi de; EMDR bize travmatik olayı unutturmaz, tam aksine onun üzerine giderek olumsuz duyguları yenmemize yardımcı olur. Seans sonunda olumsuz duygularla baş edip onları boşaltabilen danışanın hayatı uzun vadede olumlu anlamda değişmiş olur.